Bireysel satış yok: vergi levhası şart
Trendyol, Hepsiburada ve Amazon Türkiye vergi mükellefi olmayan kişiye mağaza açmaz. Başvuruda vergi levhası istenir; şahıs, limited ya da anonim şirket fark etmez, biri olması gerekir. “Şirket olmadan Trendyol’da satış” sorusunun cevabı bu yüzden kısa: hayır.
Üreticinin karşısında iki gerçek seçenek var: şahıs şirketi ve limited şirket. İkisi de pazaryerine yeter. Fark satışta değil; kuruluş maliyetinde, aylık giderde, vergi biçiminde ve en önemlisi sorumlulukta. Şahıs şirketinde borç kişiye aittir; limitede sorumluluk sermayeyle sınırlıdır.
Çoğu üretici şahıs şirketiyle başlar: birkaç günde kurulur, sermaye istemez, aylık muhasebe gideri düşüktür. Ciro ve stok büyüyünce, ortak alınacaksa ya da vergi dilimi üst sınıra yaklaşınca limitede geçilir. OtoCraft şahıs şirketiyle açıldı ve beş ayda 1,4 milyon TL brüt satışa bu yapıyla ulaştı.
- Pazaryeri bireysel satıcıya mağaza açmaz; vergi levhası ister.
- Şahıs şirketi: hızlı, ucuz, kişisel sorumluluk.
- Limited: daha maliyetli, sorumluluk sermayeyle sınırlı.
- Başlangıçta şahıs; büyüyünce limitede geçiş.
Kontrol listesi
- Şirket türü mali müşavirle bir saatlik görüşmede kararlaştırıldı.
- Limitede geçiş için ciro ya da vergi dilimi eşiği yazıldı.
Esnaf muafiyeti kimi kapsar, kimi kapsamaz
“Vergiden muaf esnaf belgesiyle satış yapılır” diye bir yol var; ama dar. Muafiyet, evde kendi el emeğiyle üretilen ürünleri kapsar ve yıllık satış sınırına bağlıdır. Dışarıdan alıp satılan ürün, atölyede seri üretilen ürün ya da çalışan istihdamı bu kapsama girmez.
Pazaryerleri muafiyet belgesiyle sınırlı koşullarda mağaza açabilir; ancak kural ve sınırlar platforma ve yıla göre değişir. Araç paspası gibi kalıpla üretilen, hacimli ve büyüyen bir ürün için bu yol pratikte kapalıdır. Üretici için doğru başlangıç şahıs şirketidir; muafiyet belgesi el işi ve küçük hacim içindir.
Sınırı test etmek için tek soru yeter: bir yılda hedeflediğiniz satış, muafiyet sınırının kaç katı? Cevap birden büyükse şirket kurun; şirketi sonradan kurmak, muafiyet sınırını aşıp cezaya girmekten ucuzdur.
- Muafiyet el emeği, evde üretim ve yıllık satış sınırı için.
- Al-sat, seri üretim ve istihdam kapsam dışı.
- Pazaryeri koşulları platforma göre değişir.
- Hedef satış sınırı aşıyorsa baştan şirket.
Kontrol listesi
- Yıllık satış hedefi muafiyet sınırıyla karşılaştırıldı.
- Muafiyet kapsamına girmeyen ürün ve işlemler listelendi.
Başvuru belgeleri: yedi kalem, tek gün
Belgeler hazırsa Trendyol satıcı başvurusu bir günde girilir; onay genellikle birkaç iş günü sürer. Eksik belge, onayı haftalarca bekletir. Şahıs şirketi için liste kısadır: vergi levhası, kimlik, şirket adına IBAN, iletişim ve iade adresi. Limited ve anonim şirketlerden ayrıca KEP adresi, Mersis numarası ve imza sirküleri istenir.
En sık takılan belge IBAN. Hesap şirket unvanına açılmış olmalı; kişisel hesaba hakediş yatmaz. Şahıs şirketinde ad soyad üzerine ticari hesap tercih edilir. Eşleşmeyen IBAN başvuruyu geri çevirir.
Marka tescil belgesi zorunlu değil; ama varsa panele yüklenir ve marka size tanımlanır. Bunun buybox için ne anlama geldiğini buybox rehberinde anlattık: rakipler ilanlarınıza giremez.
- Vergi levhası, kimlik, şirket adına IBAN, iletişim ve iade adresi: zorunlu.
- KEP, Mersis, imza sirküleri: yalnız limited ve anonim.
- Marka tescil belgesi: zorunlu değil, avantaj.
- Belgeler hazırsa başvuru bir gün, onay birkaç iş günü.
Kontrol listesi
- Şirket adına IBAN açıldı; unvan başvuruyla birebir aynı.
- İade adresi ve müşteri hizmetleri e-postası belirlendi.
- Belgeler tek klasörde, başvuru ekranındaki sırayla.
İlk 30 gün: sırayla değil paralel
Şirket kuruluşu, pazaryeri başvurusu ve ürün hazırlığı sırayla yapılırsa ilk sipariş iki ayı bulur. Paralel yürürse ay bitmeden gelir. Şirket üç günlük iş; başvuru iki gün; onay bekleme beş güne kadar. Asıl zaman ürün verisine gider: model listesi, barkodlar, başlık ve açıklama şablonu, kapak görselleri.
Bu yüzden onay beklerken boş durulmaz. Onay geldiğinde ürün verisi hazırsa ilk ilanlar aynı gün yayına girer. OtoCraft’ta fark burada çıktı: ilk ay 31 bin TL, ikinci ay iki pazaryerinde 331 bin TL brüt satış. İkinci aya hazır katalogla girildi.
İlk ayın gizli hedefi satış değil, satıcı puanıdır. İlk siparişlerde geç kargo ya da eksik parça puanı kalıcı düşürür ve buybox yarışını daha başlamadan kaybettirir. Az satıp doğru satmak, çok satıp puan kaybetmekten iyidir.
- Şirket, başvuru ve ürün hazırlığı paralel yürür.
- Onay beklerken ürün verisi tamamlanır.
- İlk ilan onay günü yayına girer.
- İlk ayın hedefi puan; satış ikinci ayda gelir.
Kontrol listesi
- Ürün verisi şablonu onay gelmeden tamamlandı.
- Kargo firması anlaşması ve paketleme malzemesi hazır.
- İlk 30 gün için kargoya verme süresi hedefi bir günün altında.
Aylık giderler ve vergi: neyi hesaba katmalı
Şirket kurmak tek seferlik bir maliyet değil, aylık bir düzen. Muhasebe ücreti, sosyal güvenlik primi, KDV ve gelir vergisi beyanları, e-fatura ve e-arşiv düzeni. Pazaryeri satışında iki kalem daha eklenir: her ödemeden kesilen yüzde bir stopaj ve komisyon faturalarının KDV’si. Bunlar kâr hesabına girmezse ay sonu şaşırtır.
Pratik öneri: ilk günden bir mali müşavirle çalışın ve pazaryeri satışı yaptığınızı söyleyin. Hakediş raporlarının nasıl kayda gireceği, iade faturaları ve komisyon KDV’sinin nasıl indirileceği pazaryeri satıcısına özgü konulardır; her müşavir bilmez.
Vergi tarafında tek kural: fiyat kurarken KDV’yi ve gelir vergisini maliyet gibi görün. Komisyon rehberindeki fiş bunu satır satır yapıyor. Şirket türü ne olursa olsun, kâr en sonda ve vergiden sonra belli olur.
- Aylık: muhasebe, sosyal güvenlik primi, beyanlar, e-fatura.
- Pazaryerine özgü: stopaj ve komisyon faturası KDV’si.
- Mali müşavir pazaryeri satışını bilmeli.
- KDV ve gelir vergisi fiyat hesabında maliyet gibi durur.
Kontrol listesi
- Aylık sabit gider listesi yazıldı ve kâr hesabına girdi.
- Mali müşavir pazaryeri hakediş ve iade kaydını biliyor.
Resmî kaynaklar
Kurallar, ücretler ve işlem adımları değişebileceği için karar vermeden önce aşağıdaki resmî kaynakların güncel hâlini kontrol edin.
- Trendyol — satıcı başvurusu ↗ — Mağaza açma başvurusu ve istenen belgelerin güncel listesi.
- Gelir İdaresi Başkanlığı ↗ — Vergi mükellefiyeti, esnaf muafiyeti ve e-ticaret vergilendirmesine ilişkin resmî bilgi.
Şirketiniz hazırsa mağazayı biz açalım: E-Ticaret Büyüme Ortaklığı ↗